“Het ware, het schone en het goede” 

Schoolplan 2013-2017 Johan de Witt-gymnasium Dordrecht

Basisdocument
 

Inleiding

Het vierjaarlijks Schoolplan

Voor u ligt het basisdocument van het Schoolplan 2013-2017 van het Johan de Witt-gymnasium in Dordrecht.

Dit wettelijk voorgeschreven schoolplan bevat een beschrijving van het beleid dat binnen de school wordt gevoerd met betrekking tot de kwaliteit van het onderwijs en omvat in elk geval het onderwijskundig beleid, het HRM-beleid, het financiële beleid en het beleid met betrekking tot de bewaking en verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Het Schoolplan wordt elke vier jaar geactualiseerd.

Het schoolbestuur stelt na instemming van de MR het Schoolplan vast, de inspectie toetst het Schoolplan aan de wetgeving.

Dit nu voorliggende basisdocument vormt de kern van dit Schoolplan en schetst de uitgangspunten voor het onderwijskundig beleid: welke ambities streeft de school na op het gebied van onderwijskundige ontwikkelingen?
Aanvullend, en onderdeel van het Schoolplan, zijn aparte documenten op het terrein van

  • HRM-beleid: op welke wijze geeft de school vorm en inhoud aan goed en zorgvuldig beleid om het personeel van de school optimaal te betrekken bij het bereiken van de onderwijskundige ambities?
  • PR-beleid: op welke manier organiseert en onderhoudt de school de contacten met ouders, toeleverende scholen, onderwijsondersteunende organisaties, vervolgopleidingen, de Dordtse gemeenschap, de regio e.d.?
  • Kwaliteitszorg: op welke wijze evalueert de school de kwaliteit van het leren en de leeropbrengsten, van de tevredenheid van leerlingen, ouders en medewerkers?

Voort zal er in de meerjarenbegroting ruimte dienen te worden opgenomen voor nieuwe beleidsvoornemens, die in gang gezet worden met dit schoolplan.

Jaarlijks wordt het Ontwikkelingsplan, afgeleid van het Schoolplan, vastgesteld. Het Ontwikkelingsplan, met de speerpunten voor concrete activiteiten op elk van de hierboven genoemde vier deelgebieden gedurende het schooljaar, moet passen binnen de kaders van dit Schoolplan. Het Ontwikkelingsplan wordt daarmee een praktische uitwerking van het Schoolplan.

Vele in dit schoolplan opgenomen zaken komen voort uit de in 2009 opgestelde nota “Met het Johan de Witt-gymnasium naar 2020”, waarin het Bestuur van de school handvatten geeft voor de discussie over de te varen koers. Ook de eerste uitwerking van deze nota, de Koersnotitie van de school uit 2011 met beleidsvoorstellen voor 2011-2012 en volgende jaren, zijn in dit schoolplan verwerkt.

Tot  slot heeft de deelname van de school in het schooljaar 2011-2012 aan de pilot Goed Bestuur Zichtbaar Maken van het Ministerie van OCW bouwstenen voor het schoolplan opgeleverd.

Bij het opstellen van dit schoolplan zijn vele partijen betrokken. Naast de leden van het
schoolbestuur en de schoolleiding zijn dit in eerste instantie de personeelsleden van de school. Zij
zijn ten slotte degenen die uitgenodigd zullen worden om een bijdrage te leveren aan het realiseren
van het plan. Verder zijn de ouders via het bestuur van de Oudervereniging en de leerlingen via de
medezeggenschapsraad geïnformeerd over het tot stand komen van dit Schoolplan.
 

De school

“Waar staan we nu?”

Het Johan de Witt-gymnasium is de oudste school van Nederland, sinds 1253, in de oudste stad van Holland. Het Johan de Witt-gymnasium is een zelfstandig en categoriaal gymnasium met een kleinschalige organisatie. Deze kleinschaligheid zorgt er mede voor dat de school een goede reputatie heeft, niet alleen in de stad. De school heeft ook een sterk regionale functie.

De school telt ruim 700 leerlingen en ongeveer 80 personeelsleden en is tot het najaar van 2013 gehuisvest in een tijdelijke locatie. De omzet bedraagt ruim € 5 miljoen. De school wordt bestuurd door een openbare stichting.

Ook onze school is vandaag de dag, meer dan ooit, een spiegel van de samenleving. De sociaal-culturele en sociaaleconomische ontwikkeling van die samenleving is mede bepalend voor de inhoud van het onderwijs, de leerprocessen en het functioneren van de school. Deze constatering houdt ook een opdracht in voor onze school: zij is een openbare school en onderschrijft de volgende kernwaarden
o  maximale talentontplooiing
o  actieve pluriformiteit
o  naleving van kinderrechten en –plichten
o  sterke binding met de samenleving
o  nieuwsgierigheid, betrokkenheid en toekomstgerichtheid

Dat gegeven heeft niet alleen consequenties voor de bestuursvorm, maar heeft vooral betekenis voor de positiekeuze van de school. Wij willen algemeen toegankelijk zijn, ongeacht levensovertuiging, etniciteit of geaardheid. Wij respecteren ieders mening en grijpen de diversiteit aan opvattingen juist aan om van elkaar te leren. De school heeft een open houding naar de samenleving en biedt ruimte voor levensbeschouwing en godsdienst. De universele mensenrechten hanteren we daarbij als uitgangspunt.

Onder dit gesternte is de school als volgt kort te karakteriseren:

  • onderwijs
    • voldoende onderwijsprestaties, die zich in een stijgende lijn bevinden
    • klassikaal, docentgestuurd onderwijs
    • een voor leerlingen en docenten prettig sociaal en veilig klimaat
    • leerlingen hebben plezier in school, maar kunnen wel nog meer presteren
    • veelal op groepsgemiddelde gerichte didactiek, waarbij een schoolbreed beleid voor een meer op het individu gerichte didactische aanpak van leerlingen versterkt kan worden
    • diversiteit tussen secties in samenwerking met externe partners
    • behoefte aan meer aandacht voor “morele” vorming van leerlingen
    • over het algemeen tamelijk autonoom opererende secties
    • de school biedt een breed scala aan activiteiten buiten het curriculum, die de vorming van de leerlingen ten goede komen
       
  • organisatie
    • zelfstandig
    • kleinschalig
    • overzichtelijk functiebouwwerk met geringe gelaagdheid
    • financieel gezond, met de beperkingen van een relatief kleine school
    • goede organisatie leerlingzorg, waarbij de rol van het mentoraat per leerjaar nog eenduidiger en herkenbaarder dient te worden ingevuld
    • beheersmatig goed georganiseerde personeelszorg 
       
  • relatief eenzijdige samenstelling leerlingpopulatie en personeel: vooral “een blanke school” 

  • de zichtbaarheid in de Dordtse samenleving is voor verbetering vatbaar

  • op korte termijn biedt de nieuwe huisvesting geweldige kansen voor uitstekend onderwijs
     

“Wat komt er op ons af?”

De maatschappij om ons heen verandert.

Zij wordt beïnvloed door globalisering, waardoor de eisen die gesteld worden aan een gedegen gymnasiumopleiding voor onze leerlingen ook veranderen.

De maatschappij wordt mede door deze globalisering ook multicultureler. Het is in het belang van de school deze toegenomen diversiteit te onderkennen.

De regio heeft te maken met een stagnatie in de bevolkingsgroei, een daling van het aantal leerlingen in het basisonderwijs is inmiddels ingezet. Voor het behoud van het gewenste aantal leerlingen zal de school zich nadrukkelijk dienen in te spannen.

Andere organisaties voor Vwo-onderwijs in de regio zetten stappen om zich te profileren, in een poging voldoende leerlingen te interesseren voor hun Vwo-opleiding. Onze school dient daarom blijvend werk te maken van de eigen aantrekkingskracht op potentiële Vwo-leerlingen.

Vaak verandert de regelgeving rond het onderwijs in Nederland. Uiteraard zal deze met de nodige flexibiliteit worden gerespecteerd.

De afgelopen jaren vonden in Nederland leerlingen vrij gemakkelijk hun weg naar de categorale gymnasia, ook naar onze school. Die tijd lijkt nu, mede door bovenstaande ontwikkelingen, voorbij. We zullen ons best moeten doen om een goed antwoord te vinden op deze ontwikkelingen.

De opdracht van de school

Missie van het Johan de Witt-gymnasium

Het Johan de Witt-gymnasium gaat al onze leerlingen een uitstekende Gymnasiumopleiding bieden. Met deze taakstelling leveren wij een bijdrage aan het “leren” en de “vorming” van getalenteerde jongeren tot gediplomeerde en bekwame universitaire studenten in spé, waarvan er velen een maatschappelijk vooraanstaande positie zullen gaan innemen.

De school wil een plaats zijn waarin leerlingen - met achter hen hun ouders - en medewerkers samen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze taak.

Visie op hoe deze missie vervuld dient te worden

De school stelt de leerling en haar/zijn ontwikkeling centraal. Het aan haar/hem gegeven onderwijs zal waarden overdragen: kenniswaarden, culturele waarden en morele waarden (de Aristoteliaanse trits “het ware”, “het schone” en “het goede”).

Vanouds staat daarbij voor onze school de verwerving van vakkennis en -vaardigheden voorop. Evenzeer koesteren wij als gymnasium de rol van de cultuur in ons onderwijs. Dit geldt ook voor de overdracht van morele waarden die in ons onderwijs een steeds prominentere plaats dienen te krijgen: respect voor de medemens, inzicht in morele waarden en moreel handelen en verantwoordelijkheid leren nemen.

De drie waardecategorieën worden expliciet verankerd in de inhoud van het onderwijs, in de leerprocessen en in de andere schoolactiviteiten.

Dit realiseren wij in een kleinschalige omgeving. Dit maakt het mogelijk dat alle betrokkenen met  elkaar kunnen omgaan op een manier waarbij een ieder als individu wordt gekend en gewaardeerd. Bovendien stimuleert deze kleinschaligheid de sociale ontwikkeling van onze leerlingen.

De opleiding en vorming van de leerlingen beschouwen wij als een kerntaak van het gehele schoolteam met een sterke betrokkenheid van de ouders.

Om deze missie te volbrengen wil de school voldoen aan de kenmerken van een “effectieve
school”*:

o  de schoolleiding draagt de missie van de school voortdurend krachtig uit naar het team, de leerlingen, de ouders en de samenleving
o  hoge succesverwachtingen: alle leerlingen zijn in staat het curriculum goed af te ronden en alle docenten zijn in staat de leerlingen hierin goed te begeleiden
o  de schoolleiding zorgt voor een duidelijke missie, gericht op het succesvol kunnen ontwikkelen van de leerlingen
o  docenten zorgen voor het effectief benutten van instructietijd om zodoende de leerlingen daadwerkelijk actief bezig te laten zijn met docentgestuurd leren
o  studievoortgang wordt frequent gemeten en gebruikt voor bijsturen van het onderwijsprogramma voor de individuele leerling
o  in de school bestaat een ordelijke, doelgerichte en veilige omgeving, uitdagend om te presteren
o  ouders kennen en onderschrijven de missie van de school en hebben een belangrijke rol bij het bereiken ervan

*”What effective schools do”, L.W. Lezotte, K. McKee Snyder. 2011 Solution Tree Press, Bloomington USA.
 


Gewenste situatie in 2017: ambities

“waar willen we naar toe?”

Onderwijs:

  • Het onderwijs van de school is gymnasiumonderwijs. De Klassieke Talen behouden een prominente plek in het curriculum en zijn daarin als profielbepalende vakken smaakmaker van de gymnasiumopleiding.
  • De onderwijsprestaties zijn voor alle leerjaren (doorstroomcijfers) en alle schoolvakken (examencijfers) minstens op het gemiddelde niveau van de zelfstandige gymnasia van Nederland. De school is, gemeten naar deze criteria, de beste vwo-opleiding in de regio.
  • Het onderwijs wordt dusdanig georganiseerd dat:
  • voor elk vak doorlopende leerlijnen zijn vastgelegd
  • het eerste leerjaar zo goed mogelijk aansluit bij de verschillen in “startkwalificaties” van leerlingen uit het basisonderwijs,
  • het onderwijs in de eerste twee leerjaren zicht geeft op de mate waarin onze leerlingen kansrijk zijn in het gymnasiumtraject op onze school: een overgang naar leerjaar 3 houdt de verwachting in dat een leerling onder normale omstandigheden zijn schoolcarrière bij ons kan afronden,
  • in de eerste drie leerjaren een stevig kennis- en vaardighedenfundament gelegd wordt op basis waarvan een goed examenprogramma kan worden gekozen,
  • in de leerjaren 3 en 4 er een stevige begeleiding is bij de keuze van een bij de leerling passend onderwijstraject in de leerjaren 4 en hoger,
  • vooral in de leerjaren 5 en 6 de leerlingen degelijk voorbereid worden op examens en vervolgstudies in het hoger onderwijs.
  • Het onderwijs wordt op zodanige wijze gegeven dat alle typen leerlingen op hun eigen niveau kunnen excelleren, rekening houdend met hun onderlinge verschillen in intrinsieke motivatie en sociale afremming of stimulering. De begeleiding hierbij is dan ook op deze individuele kwaliteiten en omstandigheden van de leerlingen gericht.
  • Uit de invulling van het onderwijs blijkt dat elk vak een bijdrage levert aan het voorbereiden van onze  leerlingen op een globaliserende, internationaal georiënteerde samenleving met een grote culturele diversiteit.
  • Bij de invulling van het onderwijs blijkt dat zoveel mogelijk vakken door middel van vakinhoud, projecten of activiteiten trachten een verbinding met de regionale samenleving tot stand te brengen.
  • Kenmerkend voor de invulling van het onderwijs zijn de volgende zaken:
  • Eerst en vooral ligt er een sterke focus op het verwerven van vakkennis en vakvaardigheden (het “ware”). Het kennisniveau en de kennisomvang zijn daarmee bij alle vakken uitgebreider dan die van reguliere scholen voor Vwo-onderwijs.
  • Daarnaast wordt het onderwijs voor alle leerlingen ook ingericht op (actieve en passieve) culturele vorming (het ”schone”) en (actieve en passieve) morele vorming (het “goede”).
  • De focus van het onderwijs ligt op de voorbereiding op het wetenschappelijk onderwijs. Om dit te bereiken wordt nadrukkelijk gestreefd naar een sterke (inter-)nationale samenwerking met andere onderwijsinstellingen, universiteiten en kennisinstituten.
  • Bij het onderwijs worden eigentijdse leermiddelen en nieuwe media benut
  • De school is goed op de hoogte van onderwijskundige ontwikkelingen en innovaties en past deze, indien deze in het belang van het realiseren van de schoolmissie en -visie zijn, zo veel mogelijk toe.

Organisatie:

  • In 2017 is het Johan de Witt-gymnasium nog steeds een zelfstandige en categorale school voor openbaar gymnasiumonderwijs.
  • De school maakt optimaal gebruik van een goed geoutilleerd schoolgebouw, voorzien van de moderne onderwijsfaciliteiten.
  • Het schoolbestuur garandeert en bewaakt de zelfstandigheid en het categorale karakter van de school. Tevens stelt het de school in staat een zelfstandig beleid te voeren betreffende onderwijs, personeel, organisatie, financiën en beheer.
  • Op de school heerst een professionele cultuur met oog voor en erkenning van verschillen in kwaliteiten en affiniteiten van de medewerkers.
  • De school staat midden in de maatschappij. Zij realiseert zich dat en handelt er naar. Zo is er intensief contact met toeleverende basisscholen, andere onderwijsinstellingen, culturele instellingen, bedrijfsleven en gemeentelijke organisaties en samenwerkingsverbanden.
  • De personele bezetting omvat een rector geassisteerd door ten hoogste twee conrectoren, een aantal leden van het OP dat wordt bepaald door de lessentabel, een aantal leden van het OOP dat wordt bepaald door de onderwijskundige, administratieve, beheers- en andere ondersteunende eisen.
  • De school is financieel gezond. Dit betekent: de uitgaven overschrijden de inkomsten niet en de reserves zijn op adequaat niveau.
  • De school wil algemeen toegankelijk zijn, ongeacht levensovertuiging, etniciteit of geaardheid en maakt er actief werk van dit ook waar te maken.
  • De veelkleurigheid van de leerlingenpopulatie en het personeelsbestand is meer in overeenstemming gebracht met die van de omgeving van de school.


Tot slot

Als school, verantwoordelijk voor toponderwijs aan topleerlingen, moeten wij zelf in de spiegel durven kijken en durven bespreken hoe het door het Johan de Witt-gymnasium verzorgde onderwijs steeds weer een kwaliteitslag kan maken. Tegelijkertijd moeten er geen luchtkastelen worden gebouwd, al was het maar omdat we ons realiseren dat onze topleerlingen daar niet in geloven.

Het bovenstaande is een goede combinatie van enerzijds waardering voor onze opgebouwde kracht en anderzijds de noodzaak om de ogen open te houden voor nieuwe ontwikkelingen in de ons omringende wereld.

Januari 2013.